در بخش دوم از فرمانهای مقدماتی، با دستورات مهم دیگری آشنا میشویم که برای کار با فایلها و مشاهده محتوای آنها بسیار کاربردی هستند. قبل از هر چیز، بیایید با یک اصل اساسی در لینوکس آشنا شویم.
«همه چیز در لینوکس یک فایل است»
این یکی از مهمترین مفاهیم در لینوکس است. حتی دستگاههای سختافزاری، درایوها، پروسسها و تقریباً همه چیز به صورت فایل در سیستمعامل لینوکس نمایش داده میشوند. این ویژگی باعث سادگی و یکپارچگی در مدیریت سیستم میشود.
فرمان type به ما نشان میدهد که یک دستور خاص
از چه نوعی است. این فرمان مشخص میکند که یک دستور built-in
(ساخته شده در خود شل) است یا external (یک برنامه جداگانه در سیستم).
cd یک دستور built-in است (داخل خود شل ساخته شده).
ls یک برنامه خارجی است که در مسیر /usr/bin/ls قرار دارد.
با گزینه -a تمام مکانهایی که دستور در آنها وجود دارد را نشان میدهد.
| خروجی type | توضیح |
|---|---|
shell builtin |
دستور در خود شل ساخته شده و سریعتر اجرا میشود |
مسیر کامل (مثل /usr/bin/...) |
دستور یک برنامه خارجی است که در سیستم نصب شده |
alias |
دستور یک نام مستعار (alias) است |
not found |
دستور در سیستم وجود ندارد |
فرمان cp مخفف Copy است و برای
کپی کردن فایلها و دایرکتوریها استفاده میشود.
-r (recursive) استفاده کرد.-i (interactive) قبل از بازنویسی از شما تأیید میگیرد.
فرمان cat مخفف Concatenate است و
برای نمایش محتوای فایلهای متنی در خروجی استاندارد (ترمینال) استفاده میشود.
همچنین میتواند چند فایل را به هم بچسباند (ادغام کند).
نمایش کامل محتوای فایل file.txt در ترمینال.
با گزینه -n، شماره خطوط نیز نمایش داده میشود.
| گزینه | توضیح |
|---|---|
-n |
نمایش شماره خطوط |
-b |
نمایش شماره خطوط غیر خالی |
-E |
نمایش علامت $ در انتهای هر خط |
فرمان head برای نمایش خطوط ابتدایی یک فایل استفاده میشود.
به طور پیشفرض، ۱۰ خط اول فایل را نمایش میدهد.
فرمان tail برای نمایش خطوط انتهایی یک فایل استفاده میشود.
به طور پیشفرض، ۱۰ خط آخر فایل را نمایش میدهد.
گزینه -f (follow) بسیار کاربردی است. وقتی از tail -f استفاده میکنید،
ترمینال به صورت زنده تغییرات فایل را نمایش میدهد. این ویژگی برای
مشاهده لاگها (log files) در زمان واقعی بسیار مفید است.
برای خروج از این حالت، کلیدهای Ctrl + C را بزنید.
فرمان less یک مشاهدهگر تعاملی برای فایلهای متنی است
که به شما امکان میدهد فایلهای بزرگ را به راحتی مشاهده کنید.
برخلاف cat که کل فایل را یکباره نمایش میدهد، less
محتوا را صفحه به صفحه نشان میدهد.
less فایل را به صورت کامل در حافظه بارگذاری نمیکند،
بنابراین برای مشاهده فایلهای بسیار بزرگ (چندین مگابایت یا حتی گیگابایت) بسیار مناسب است.
فرمان more یکی از قدیمیترین مشاهدهگرهای فایل در لینوکس است
که مانند less، فایل را صفحه به صفحه نمایش میدهد.
اما تفاوتهایی با less دارد که در ادامه بررسی میکنیم.
با زدن Enter یک خط به پایین میروید و با Space یک صفحه کامل.
| کلید | عملیات |
|---|---|
| Space | رفتن به صفحه بعد |
| Enter | رفتن به خط بعدی |
| b | رفتن به صفحه قبل (Back) |
| / | جستجوی عبارت (مثل less) |
| q | خروج از more |
| h | نمایش راهنما |
امروزه اکثر کاربران حرفهای لینوکس از less استفاده میکنند،
زیرا امکانات بیشتری دارد و تعامل با آن راحتتر است. اما more همچنان در
بسیاری از سیستمها وجود دارد و برای کارهای ساده میتوان از آن استفاده کرد.
توصیه میشود less را یاد بگیرید و از آن استفاده کنید.
type → تشخیص نوع دستور (built-in یا external)cp → کپی کردن فایلها و دایرکتوریهاcat → نمایش کامل محتوای فایل (با -n شماره خط)head → نمایش خطوط ابتدایی فایل (-n تعداد خط)tail → نمایش خطوط انتهایی فایل (-f دنبال کردن)less → مشاهده تعاملی فایلهای بزرگ با قابلیت اسکرول و جستجوmore → مشاهده ساده صفحهبهصفحه فایلها (قدیمیتر از less)
۱. با type نوع دستورات echo، pwd و cp را بررسی کنید.
۲. یک فایل متنی بسازید و با cat -n محتوای آن را با شماره خط نمایش دهید.
۳. با head -n 3 و tail -n 5 خطوط ابتدا و انتهای یک فایل را ببینید.
۴. با less یک فایل بزرگ را باز کنید و جستجو را امتحان کنید.
۵. تفاوت less و more را با یک فایل عملی مقایسه کنید.